Sed quia multis et magnis tempestatibus vos cognovi fortis fidosque mihi, eo animus ausus est maxumum atque pulcherrumum facinus incipere, simul quia vobis eadem quae mihi bona malaque esse intellexi; nam idem velle atque idem nolle, ea demum firma amicitia est. Perseus provides credit for all accepted 6 Of the mind we rather employ the government; 7 of the body, the service. Cælius Antipater apud Festum in "Topper,", Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 United States License, Pleiades ancient places geospacial dataset for this text, http://data.perseus.org/citations/urn:cts:latinLit:phi0631.phi001.perseus-eng1:1, http://data.perseus.org/texts/urn:cts:latinLit:phi0631.phi001.perseus-eng1, http://data.perseus.org/texts/urn:cts:latinLit:phi0631.phi001, http://data.perseus.org/catalog/urn:cts:latinLit:phi0631.phi001.perseus-eng1. 90 km nordöstlich von Rom) - von ritterlicher Abkunft - überzeugter Caesarianer - 52 v. Chr. Postea Piso in citeriorem Hispanian quaestor pro praetore missus est adnitente Crasso, quod eum infestum inimicum Cn. Nocturnis consiliis, armorum atque telorum portationibus, festinando agitando omnia plus timoris quam periculi effecerant. Plerique eorum, qui ante me sententias dixerunt, conposite atque magnifice casum rei publicae miserati sunt. Neque tamen exercitus populi Romani laetam aut incruentam victoriam adeptus erat. Ea re cognita rursus in Nonas Februarias consilium caedis transtulerant. Verum illi delubra deorum pietate, domos suas gloria decorabant, neque victis quicquam praeter iniuriae licentiam eripiebant. 12 To act with promptitude and vigor] “Maturè facto opus est.” "Maturè facto" seems to include the notions both of promptitude and vigor, of force as well as speed; for what would be the use of acting expeditiously, unless expedition be attended with power and effect ? Postremo dissimulandi causa aut sui expurgandi, sicut iurgio lacessitus foret, in senatum venit. La Cuarentena de Tontolino (0) 14,99. Sullam L. Vargunteium, multos praeterea in ea coniuratione esse. Sed ubi ille adsedit, Catilina, ut erat paratus ad dissimulanda omnia, demisso voltu, voce supplici postulare a patribus coepit, nequid de se temere crederent: ea familia ortum, ita se ab adulescentia vitam instituisse, ut omnia bona in spe haberet; ne existumarent sibi, patricio homini, cuius ipsius atque maiorum pluruma beneficia in plebem Romanam essent, perdita re publica opus esse, quom eam servaret M. Tullius, inquilinus civis urbis Romae. Caesar beneficiis ac munificentia magnus habebatur, integritate vitae Cato. Fuere ea tempestate qui dicerent Catilinam oratione habita, quom ad ius iurandum popularis sceleris sui adigeret, humani corporis sanguinem vino permixtum in pateris circumtulisse: inde quom post execrationem omnes degustavissent, sicuti in sollemnibus sacris fieri consuevit, apervisse consilium suom, atque eo dictitare fecisse, quo inter se fidi magis forent alius alii tanti facinoris conscii. Post, ubi pericula virtute propulerant, sociis atque amicis auxilia portabant, magisque dandis quam accipiundis beneficiis amicitias parabant. Antieke bronnen maken melding van zijn politiek engagement aan de zijde van de populares, maar ook van zijn morele falen in zijn persoonlijk … LI. At nos non imperium neque divitias petimus, quarum rerum causa bella atque certamina omnia inter mortalis sunt, sed libertatem, quam nemo bonus nisi cum anima simul amittit. III. Nam postquam Cn. Full search Sed postquam res eorum, civibus moribus agris aucta, satis prospera satisque pollens videbatur, sicuti pleraque mortalium habentur, invidia ex opulentia orta est. Sed, per deos inmortalis, vos ego appello, qui semper domos villas, signa tabulas vostras pluris quam rem publicam fecistis: si ista, cuiuscumque modi sunt quae amplexamini, retinere, si voluptatibus vostris otium praebere voltis, expergiscimini aliquando et capessite rem publicam. Duabus his artibus, audacia in bello, ubi pax evenerat aequitate, seque remque publicam curabant. Sed ea res magnae initium cladis fuit. In tanta tamque conrupta civitate Catilina, id quod factu facillumum erat, omnium flagitiorum atque facinorum circum se tamquam stipatorum catervas habebat. Res ipsa hortari videtur, quoniam de moribus civitatis tempus admonuit, supra repetere ac paucis instituta maiorum domi militiaeque, quo modo rem publicam habuerint quantamque reliquerint, ut paulatim inmutata ex pulcherruma atque optuma pessuma ac flagitiosissuma facta sit, disserere. Sed quia provenere ibi scriptorum magna ingenia, per terrarum orbem Atheniensium facta pro maxumis celebrantur. Sed in ea coniuratione fuit Q. Curius, natus haud obscuro loco, flagitiis atque facinoribus coopertus, quem censores senatu probri gratia moverant. Huic homini non minor vanitas inerat quam audacia: neque reticere quae audierat, neque suamet ipse scelera occultare, prorsus neque dicere neque facere quicquam pensi habebat. Haec ubi Romae conperta sunt, senatus Catilinam et Manlium hostis iudicat, ceterae multitudini diem statuit, ante quam sine fraude liceret ab armis discedere, praeter rerum capitalium condemnatis, praeterea decernit, uti consules dilectum habeant, Antonius cum exercitu Catilinam persequi maturet, Cicero urbi praesidio sit. XLUIII. Sed Caesar, ubi ad eum ventum est, rogatus sententiam a consule huiusce modi verba locutus est. Sed in magna copia rerum aliud alii natura iter ostendit. Fac cogites, in quanta calamitate sis, et memineris te virum esse. Petreius ubi videt Catilinam, contra ac ratus erat, magna vi tendere, cohortem praetoriam in medios hostis inducit eosque perturbatos atque alios alibi resistentis interficit. (1): Cross-references in general dictionaries to this page Postquam, ut dixi, senatus in Catonis sententiam discessit, consul optumum factu ratus noctem quae instabat antecapere, ne quid eo spatio novaretur, tresuiros quae ad supplicium postulabantur parare iubet. Bloemlezing uit de werken van Sallustius, Caesar, Livius en Tacitus in nieuwe vertaling, samengesteld en ingeleid door Dr. Jan van Gelder. Your current position in the text is marked in blue. Sed isdem temporibus Q. Catulus et C. Piso neque precibus neque pretio neque gratia Ciceronem inpellere potuere, uti per Allobroges aut alium indicem C. Caesar falso nominaretur. Sed memoria mea ingenti virtute, divorsis moribus fuere viri duo, M. Cato et C. Caesar. Auxilium petas ab omnibus, etiam ab infumis". Ad hoc mandata verbis dat: cum ab senatu hostis iudicatus sit, quo consilio servitia repudiet? Atheniensium res gestae, sicuti ego aestumo, satis amplae magnificaeque fuere, verum aliquanto minores tamen quam fama feruntur. Praeterea, quorum victoria Sullae parentes proscripti, bona erepta, ius libertatis inminutum erat, haud sane alio animo belli eventum expectabant. IT becomes all men, who desire to excel other animals, 1 to strive, to the utmost of their power, 2 not to pass through life in obscurity, 3 like the beasts of the field, 4 which nature has formed groveling 5 and subservient to appetite. XVI. Sed ubi consulem ad tantum facinus inpellere nequeunt, ipsi singillatim circumeundo, quae se ex Volturcio aut Allobrogibus audisse dicerent, magnam illi invidiam conflaverant, usque eo ut nonnulli equites Romani, qui praesidi causa cum telis erant circum aedem Concordiae, seu periculi magnitudine seu animi mobilitate inpulsi, quo studium suom in rem publicam clarius esset, egredienti ex senatu Caesari gladio minitarentur. Quam ob rem defensionem in novo consilio non statui parare: satisfactionem ex nulla conscientia de culpa proponere decrevi, quam, me dius fidius, veram licet cognoscas. Igitur de Catilinae coniuratione, quam verissume potero, paucis absolvam; nam id facinus in primis ego memorabile existumo sceleris atque periculi novitate. Non ita est, neque cuiquam mortalium iniuriae suae parvae videntur, multi eas gravius aequo habuere. Iam primum adulescens Catilina multa nefanda stupra fecerat, cum virgine nobili, cum sacerdote Vestae, alia huiuscemodi contra ius fasque. Postremo ex omni copia neque in proelio neque in fuga quisquam civis ingenuos captus est: ita cuncti suae hostiumque vitae iuxta pepercerant. Homo militaris, quod amplius annos triginta tribunus aut praefectus aut legatus aut praetor cum magna gloria in exercitu fuerat, plerosque ipsos factaque eorum fortia noverat: ea commemorando militum animos accendebat. Sed ego haec omitto. XXVII. Ita vari per omnem exercitum laetitia, maeror, luctus atque gaudia agitabantur. Postremo captus amore Aureliae Orestillae, cuius praeter formam nihil unquam bonus laudavit, quod ea nubere illi dubitabat timens privignum adulta aetate, pro certo creditur necato filio vacuam domum scelestis nuptiis fecisse. Apud maiores nostros A. Manlius Torquatus bello Gallico filium suom, quod is contra imperium in hostem pugnaverat, necari iussit, atque ille egregius adulescens immoderatae fortitudinis morte poenas dedit; vos de crudelissumis parricidis quid statuatis cunctamini? Neronis iturum se dixit, quod de ea re praesidiis additis referundum censuerat. Lacedaemonii devictis Atheniensibus triginta viros inposuere, qui rem publicam eorum tractarent. Sed ubi primum dubiis rebus novandi spes oblata est, vetus certamen animos eorum adrexit. Igitur perlectis litteris, cum prius omnes signa sua cognovissent, senatus decernit, uti abdicato magistratu Lentulus itemque ceteri in liberis custodiis habeantur. Isdem fere temporibus in Gallia citeriore atque ulteriore, item in agro Piceno Bruttio Apulia motus erat. Il De Catilinae coniuratione, si apre con un ampio proemio in cui l'autore illustra le sue considerazioni ideologiche. Sed Cethego atque Lentulo ceterisque, quorum cognoverat promptam audaciam, mandat, quibus rebus possent, opes factionis confirment, insidias consuli maturent, caedem incendia aliaque belli facinora parent: sese propediem cum magno exercitu ad urbem accessurum. At illum ingens cura atque laetitia simul occupavere. Abrege de la vie de la venerable Mere de Lestonac, avec le plan de son institut (0) At Catoni studium modestiae, decoris, sed maxume severitatis erat; non divitiis cum divite neque factione cum factioso, sed cum strenuo virtute, cum modesto pudore, cum innocente abstinentia certabat; esse quam videri bonus malebat: ita, quo minus petebat gloriam, eo magis illum adsequebatur. XXXII. View a map of the most frequently mentioned places in this document. [5] 1 L. Catilina, nobili genere natus, fuit magna vi et animi et corporis, sed ingenio malo pravoque. Ita illi ianva prohibiti tantum facinus frustra susceperant. Is quom se diceret indicaturum de coniuratione, si fides publica data esset, iussus a consule quae sciret edicere, eadem fere quae Volturcius de paratis incendiis, de caede bonorum, de itinere hostium senatum docet: praeterea se missum a M. Crasso, qui Catilinae nuntiaret, ne eum Lentulus et Cethegus aliique ex coniuratione deprehensi terrerent, eoque magis properaret ad urbem adcedere, quo et ceterorum animos reficeret et illi facilius e periculo eriperentur. Verum enim vero is demum mihi vivere atque frui anima videtur, qui aliquo negotio intentus praeclari facinoris aut artis bonae famam quaerit. Ii primo coepere pessumum quemque et omnibus invisum indemnatum necare: ea populus laetari et merito dicere fieri. / H. Gerlings (Gedrukt bij Karel F. Misset, Arnhem.) XXXVI. At Fulvia, insolentiae Curi causa cognita, tale periculum rei publicae haud occultum habuit, sed sublato auctore de Catilinae coniuratione quae quoque modo audierat conpluribus narravit. Enter a Perseus citation to go to another section or work. Tum M. Tullius consul, sive praesentiam eius timens sive ira commotus, orationem habuit luculentam atque utilem rei publicae, quam postea scriptam edidit. Eadem Galli fatentur ac Lentulum dissimulantem coarguunt praeter litteras sermonibus, quos ille habere solitus erat: ex libris Sybillinis regnum Romae tribus Corneliis portendi; Cinnam atque Sullam antea, se tertium esse, cui fatum foret urbis potiri; praeterea ab incenso Capitolio illum esse vigesumum annum, quem saepe ex prodigiis haruspices respondissent bello civili cruentum fore. Ea res primis studia hominum accendit ad consulatum mandandum M. Tullio Ciceroni. His rebus conparatis Catilina nihilo minus in proxumum annum consulatum petebat, sperans, si designatus foret, facile se ex voluntate Antonio usurum. Iurgia discordias simultates cum hostibus exercebant, cives cum civibus de virtute certabant. De catilinae coniuratione, hoofdstuk 5 Catilina, die geboren was uit een edel geslacht, had zowel veel geestelijke als lichamelijke kracht, maar een slecht en verdorven karakter. Deinde, ut quisque voluntarius aut ex sociis in castra venerat, aequaliter distribuerat, ac brevi spatio legiones numero hominum expleverat, quom initio non amplius duobus milibus habuisset. Ibi multa ipse secum volvens, quod neque insidiae consuli procedebant et ab incendio intellegebat urbem vigiliis munitam, optumum factu credens exercitum augere ac, prius quam legiones scriberentur, multa antecapere, quae bello usui forent, nocte intempesta cum paucis in Manliana castra profectus est. Multi autem, qui e castris visundi aut spoliandi gratia processerant, volventes hostilia cadavera, amicum alii, pars hospitem aut cognatum reperiebant; fuere item qui inimicos suos cognoscerent. XXI. 3 Igitur de Catilinae coniuratione, quam verissume potero, paucis absolvam; 4 nam id facinus in primis ego memorabile existumo sceleris atque periculi novitate. Eo praesente coniurationem aperit, nominat socios, praeterea multos cuiusque generis innoxios, quo legatis animus amplior esset. All our power is situate in the mind and in the body. Nam multitudo hostium ne circumuenire queat, prohibent angustiae loci. Namque antea pleraque nobilitas invidia aestuabat, et quasi pollui consulatum credebant, si eum, quamvis egregius, homo novos adeptus foret. Postquam divitiae honori esse coepere, et eas gloria imperium potentia sequebatur, hebescere virtus, paupertas probro haberi, innocentia pro malevolentia duci coepit. Fuere tamen extra coniurationem conplures, qui ad Catilinam initio profecti sunt. At populo Romano nunquam ea copia fuit, quia prudentissumus quisque maxume negotiosus erat, ingenium nemo sine corpore exercebat, optumus quisque facere quam dicere, sua ab aliis bene facta laudari quam ipse aliorum narrare malebat. Haud facile animus verum providet, ubi illa officiunt, neque quisquam omnium lubidini simul et usui parvit. Pompeius ad bellum maritumum atque Mithridaticum missus est, plebis opes inminutae, paucorum potentia crevit. Ipse equo circumiens unum quemque nominans adpellat hortatur rogat, ut meminerint se contra latrones inermis pro patria, pro liberis, pro aris atque focis suis certare. At enim quis reprehendet quod in parricidas rei publicae decretum erit? XXV. Igitur de Catilinae coniuratione quam verissime potero paucis absoluam; nam id facinus in primis ego memorabile existimo sceleris atque periculi novitate. Harper & Brothers. Postea vero quam in Asia Cyrus, in Graecia Lacedaemonii et Athenienses coepere urbis atque nationes subigere, lubidinem dominandi causam belli habere, maxumam gloriam in maxumo imperio putare, tum demum periculo atque negotiis compertum est in bello plurumum ingenium posse. Ambitio multos mortalis falsos fieri subegit, aliud clausum in pectore, aliud in lingua promptum habere, amicitias inimicitiasque non ex re sed ex commodo aestumare, magisque voltum quam ingenium bonum habere. Ubi intenderis ingenium, valet; si lubido possidet, ea dominatur, animus nihil valet. Sallustio - De Coniuratione Catilinae - 5: Brano visualizzato 367440 volte [5] L. Catilina, nobili genere natus, fuit magna vi et animi et corporis, sed ingenio malo pravoque. Ceteri sine mora veniunt: Caeparius, paulo ante domo egressus, cognito indicio ex urbe profugerat. Nam quid ea memorem, quae nisi iis qui videre nemini credibilia sunt a privatis compluribus subuorsos montis, maria constrata esse? Il De Catilinae coniuratione venne composto dopo la morte di Cesare, nel 42 a.C. La cronologia non è certa , ma si desume dalla temperie politica del tempo. Tum ille furibundus "quoniam quidem circumuentus" inquit "ab inimicis praeceps agor, incendium meum ruina restinguam". Sed ubi Tarquinius Crassum nominavit, hominem nobilem maxumis divitiis summa potentia, alii rem incredibilem rati, pars tametsi verum existumabant, tamen quia in tali tempore tanta vis hominis magis leniunda quam exagitanda videbatur, plerique Crasso ex negotiis privatis obnoxii, conclamant iudicem falsum esse, deque ea re postulant uti referatur.